نظر علي الطالقاني

516

كاشف الأسرار ( فارسى )

برهان مطابق شرع گويد يا مطابق عقول گويد كه البتّه مطابق شرع است . پس ظاهر شد كه علماء و راويان ، نامه خوان و سفيرند از جانب ائمه ( ع ) و شناختن ايشان ، مقدمهء تقليد است و تقليد ، مقدمهء عمل است و در قيامت گويند چرا مجتهد نشدى و مجتهد نشناختى تا احكام بدانى و عمل كنى و نگويند چرا نشناختى تا مسلمان شوى . و معنى خليفه و حجت بودن ايشان قبول كردن قول ايشان است از اين حيثيّت كه نسبت به معصوم مىدهند و اگر نسبت به خود بدهند همسر ابو حنيفه خواهند بود كه مىگفت پيغمبر ( ص ) و امام ( ع ) چنين گفتند و من بر خلاف ايشان چنين مىگويم . و حجت بودن ايشان مثل حجت بودن يد و بيّنه است كه باز حجت ، همان قول معصوم است كه فرموده اين‌ها را حجت بدان . و كسى از علماء ، واجب الاطاعه نيست به آن معنى كه معصوم واجب الاطاعه است . بلى ايشان فى الجمله مثل پدر و مادر و شوهر و خواجهء مملوك ، به حكم شرع ، واجب الاطاعه هستند . و ايضا علماء قابل ردّ و انكارند و توان از اين عدول كرد و به ديگرى چسبيد مثل آن كه فاسق شود يا اعلم پيدا شود . و ايضا بسيار شده كه مجتهد عامى و مقلد شده و عامى مجتهد شده ، پس شناختن شخص بالخصوص لازم نيست و معرفت نوع ، از اصول دين بودن ، معقول نيست زيرا كه كمال در تقرّب است كه نتيجهء معرفت و خدمت است و تقرّب به نوع غير معقول است ؛ بفهم . و ايضا واجب الاطاعه بودن بر سبيل اطلاق آن كه خطا كار و مستحق سهو و اشتباه و لعن و طعن است اگر گناه كند ، معقول نيست . و ايضا فرمودند علماى ما بر دو قسم‌اند خوب و بد . خوب ايشان تالى ما و بهترين خلقند و بد ايشان تالى دشمنان و ما و بدترين خلقند ، خود تميز بدهيد ، روايت خوبان را از ما ، قبول كنيد و از بدان فرار كنيد . 109 و تميز نيك و بد ايشان را به دست ما دادند . و وجوب معرفت و محبت و طاعت چنين كسى و اصول دين بودن اين‌ها معقول نيست . بدان كه اجماع محقّق است و نداى علماء بلند است كه معرفت علماء از اصول دين نيست و مقدمهء عمل است . و ايضا به او بگو كه خود را معصوم مىدانى يا نه ؟ اگر معصوم مىدانى به ضرورت مذهب در اين دين و شريعت زياده از چهارده معصوم نداريم ، با آن كه دانستى كه حجّت خدا پيش زيد و عمرو درس نمىخواند كه لازمه اين طريقه سهو و اشتباه است ، و ايضا حجت خدا از هيچ سخنى عاجز نمىشود و هر چه بپرسى جواب مىگويد و همه زبان‌ها را مىداند و هر معجزه و كرامت كه از او بخواهند فى الفور مىآورد و معصوم بىگناه است . و اگر